niedziela, 16 majaKrajowy Przegląd Samorządowy
Shadow

Walka o normalność ciągle trwa

Przed miesiącem, w świątecznym wydaniu „Gminy Polskiej”, opublikowaliśmy tekst o etyce w biznesie, czy też może raczej o jej niedostatkach w naszej rzeczywistości. Otrzymaliśmy kilka ciekawych sygnałów od Czytelników. Postanowiliśmy więc do tematu wrócić, bo okazuje się, że chociaż niewiele o nim się mówi, to wielu z nas boli, że nie działamy w normalnym, etycznym świecie.

Pomimo deklarowanego oddania sprawie etyki w biznesie, wzrasta presja na jej łamanie. Według wspólnego raportu American Institute of Certified Public Accountants (AICPA) oraz Chartered Institute of Management Accountants (CIMA), brakuje dobrego przykładu płynącego z góry, a nacisk na nieetyczne działanie wywierany na profesjonalistach z branży finansów rośnie – szczególnie w rozwijających się gospodarkach.


 

Teoretycznie jest nie najgorzej

Około 80 proc. firm na całym świecie deklaruje oddanie sprawie etycznego prowadzenia biznesu. Te zapewnienia nie do końca odpowiadają jednak stanowi faktycznemu. Według wyników badania „Zarządzanie odpowiedzialnym biznesem” (Managing Responsible Business), w którym wzięło udział prawie dwa tysiące specjalistów z dziedziny rachunkowości zarządczej z certyfikatem CGMA (Chartered Global Management Accountants) z około 80 krajów, 80 proc. organizacji posiada kodeks etyczny, wskazujący pracownikom standardy etyki w pracy. Jednak tylko 36 proc. firm zbiera informacje na tematy związane z etyką (np. liczby pracowników uczęszczających na szkolenia) czy działaniami, jakie podjęto po telefonach na infolinię dotyczącą tego tematu. Bez danych trudno orzec, czy w firmie naprawdę panują wysokie standardy w dziedzinie etyki. Według raportu, jest to fakt sugerujący poważne rozminięcie się deklarowanej polityki etycznej ze stanem rzeczywistym.

Co więcej, w porównaniu z badaniem sprzed czterech lat spadła liczba menedżerów wyższego szczebla i członków zarządów monitorujących i analizujących informacje na temat etyki w swoich organizacjach. Według wyników raportu, w 2008 roku 86 proc. menedżerów wyższego szczebla i 68 proc. członków zarządów deklarowało, że zapoznaje się z tymi danymi. W roku 2012 ten odsetek wynosił odpowiednio 78 i 56 proc. Danych za ubiegły rok jeszcze nie ma.


 

Góra żąda łamania zasad

Brak przykładu płynącego z góry łączy się z coraz większym naciskiem wywieranym na pracowników w celu nakłonienia ich do nagięcia lub złamania standardów etycznych. Ponad jedna trzecia ankietowanych (35 proc.) przyznaje, iż czasem lub nawet zawsze czuje taką presję – dla porównania, cztery lata wcześniej ten odsetek wynosił 28 proc. Największe naciski wywierane są w rozwijających się gospodarkach – Malezji (54 proc.) oraz Indiach (51 proc.), a najmniejsze w Wielkiej Brytanii i USA (po 18 proc.).

Ważnymi aspektami w tej dziedzinie jest lokalizacja i wielkość organizacji – im większa firma z im bardziej rozwiniętej gospodarki, tym lepsze standardy etyczne zachowuje. Okazuje się, że amerykańskie firmy są najbardziej skłonne do monitorowania i mierzenia standardów etycznych.


 

Trudne wyzwania

– W przedsiębiorstwach podjęto pozytywne kroki w kierunku podwyższania standardów etycznych, tworząc kodeksy i polityki, ale pomimo tego naciski na działanie wbrew zasadom wciąż się zdarzają. Firmy na całym świecie stoją przed trudnym wyzwaniem wzmacniania etyki w biznesie „od góry” – mówił przed rokiem Barry Melancon, prezes i dyrektor zarządzający AICPA. – Osoby z certyfikatami CGMA mogą odgrywać kluczową rolę, wskazując, jak ulepszać zbieranie i raportowanie informacji z zakresu etyki zawodowej w oparciu o zdobytą podczas kursu certyfikacyjnego wiedzę w tej dziedzinie i znajomość standardów etycznych, a także umiejętności z zakresu zdobywania i analizy informacji z dziedziny zarządzania i właściwego zachowania wobec otrzymanych wyników – dodał szef AICPA.

– Specjaliści z dziedziny rachunkowości zarządczej odgrywają szczególną rolę w łączeniu poszczególnych celów biznesowych organizacji i mają obiektywny ogląd spraw. Z tego powodu doskonale nadają się do konstruktywnego kwestionowania sposobu procedur obowiązujących w firmie i bycia jej sumieniem etycznym – mówił Jakub Bejnarowicz, Country Manager.


 

Informacja i przekupstwo

Z raportu CGMA wynika, że więcej niż połowa firm (57 proc.) prowadzi obecnie szkolenia dotyczące standardów etycznych, 49 proc. firm ma infolinię do zgłaszania zachowania łamiącego politykę etyczną organizacji, a 25 proc. oferuje zatrudnionym dodatki motywacyjne za przestrzeganie standardów. Księgowi z certyfikatem CGMA deklarują, iż przyczyniają się do przestrzegania standardów, m.in. przestrzegając osobistego kodeksu zawodowego (86 proc.), dbając o rzetelność informacji zarządczych (83 proc.) i dając dobry przykład (80 proc.).

Jako najczęstsze sytuacje generujące naciski skłaniające do łamania zasad etycznych ankietowani wskazali m.in. pracę z kolegami z innych jednostek funkcjonalnych wewnątrz organizacji, dotrzymywanie terminów przesłania raportów i kontakty z klientami. Na pytanie dotyczące wagi poszczególnych kwestii etycznych dla organizacji 91 proc. wymieniło bezpieczeństwo informacji, 88 proc. ogólne bezpieczeństwo. Kolejne pozycje to przekupstwo (78 proc.), dyskryminacja (75 proc.), konflikt interesów (74 proc.) oraz kwestie związane z ochroną środowiska (73 proc.) i łańcuchem dostaw (72 proc.).

Opr. tom


 

Chartered Institute of Management Accountants (CIMA) to instytut zajmujący się kształceniem profesjonalistów z dziedziny zarządzania finansami. Oferuje międzynarodowy program kwalifikacji zawodowych w dziedzinie tzw. rachunkowości zarządczej (ang. management accountancy). CIMA gromadzi obecnie 195 tys. członków oraz studentów w 176 krajach świata. Program szkoleniowy poświęcony jest wyłącznie kształceniu specjalistów na potrzeby pracy w środowisku biznesowym. Kwalifikacja CIMA popularna jest wśród konsultantów, doradców finansowych, kadry kierowniczej odpowiedzialnej za procesy planowania i kontroli oraz osób decydujących o strategii firmy.