W tym roku obchodzone jest w naszym kraju 35-lecie samorządu, będące świetną okazją do podsumowania wszystkiego, co składa się na samorządność. Nie ma żadnej wątpliwości, że to właśnie dzięki samorządom Polska tak wspaniale się rozwinęła. Na samorządności skorzystały przede wszystkim gminy, ale również Powiaty – w tym Powiat Oławski i oczywiście lokalne społeczności.
Od czasu, gdy przed kilkudziesięciu laty weszła w życie ustawa o samorządzie terytorialnym, Polska zmieniła się zdecydowanie na lepsze pod wieloma względami.
Władza blisko ludzi
– Samorządność jest, jak sama nazwa wskazuje, samo-rządzeniem, czyli rozwiązywaniem lokalnych spraw i problemów przez samych zainteresowanych – przez lokalne społeczności mające wpływ na najbliższe otoczenie – gminę, powiat i region – mówi starosta Powiatu Oławskiego Marek Szponar. To samorząd umożliwia mieszkańcom wpływanie na sprawy dotyczące każdego z nich – od szkolnictwa po lokalną infrastrukturę, co pozwala na kształtowanie najbliższego środowiska, zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty i budowanie poczucia spójności społecznej. Dzięki samorządowi i decentralizacji zmieniło się wszystko w Polsce – władza jest blisko ludzi, którzy ją wybierają, a jeśli się im nie podoba, to tę władzę zmieniają.
Zaspokajając ponadgminne potrzeby
Reforma samorządowa z roku 1990 zainicjowała samorządowe gminy, będąc jednym z podstawowych filarów III Rzeczypospolitej Polskiej, lecz druga jej część z roku 1999 – związana z powstaniem samorządów powiatowych i wojewódzkich – wzbudza kontrowersje.
– Sądzę, że przez 26 lat istnienia – mimo niewystarczającego finansowania – Powiaty zdały egzamin – ocenia starosta Marek Szponar – a u podstaw idei ich przywrócenia znalazło się nie tylko przekonanie o podmiotowości obywateli i potrzebie demokratyzacji życia społecznego, ale także kwestie praktyczne. Powiaty miały zaspokajać i z powodzeniem zaspokajają również kwestie praktyczne i potrzeby ponadgminne. Najlepszym tego przykładem jest ochrona zdrowia – w wielu polskich powiatach szpitale powiatowe są tymi placówkami, do których trafiają mieszkańcy w promieniu nawet kilkudziesięciu kilometrów od stolicy powiatu.
Czas Powiatów jeszcze nadejdzie
Niestety, wiele samorządów boryka się ze sporymi problemami finansowymi i tej sytuacji nie zmieniła radykalnie ostatnia nowelizacja ustawy o finansowaniu jednostek samorządu terytorialnego.
– Bolączką samorządów jest niedostatek środków finansowych i systematyczne naruszanie artykułu 167 Konstytucji, mówiącego o zapewnieniu samorządom takiego udziału w dochodach publicznych, który byłby adekwatny do przypadających im zadań – podkreśla starosta Marek Szponar. – Mamy też zbyt słabe i rozdrobnione Powiaty, które nie mają żadnej siły ekonomiczno-gospodarczej i nie dysponują odpowiednimi środkami finansowymi potrzebnymi do osiągnięcia strategicznych celów. Cóż, tak naprawdę Powiaty nie mają własnych budżetów, a na ich dochody składają się subwencje, dotacje i niewielkie udziały w podatkach, co sprawia, że Powiat nie może prawidłowo, niezależnie i sprawnie funkcjonować. Zatem potrzebna jest zmiana zasad finansowania Powiatów – w tym wprowadzenie mechanizmu zapewniającego Powiatom zwiększenie dochodów własnych o udział w podatku VAT. Sądzę, że wystarczyłby z tego jeden procent, by wzmocnione i uniezależnione finansowo Powiaty stanęły na drodze rzeczywistego rozwoju. Mam nadzieję, że czas Powiatów wreszcie nadejdzie, a wobec nadchodzących kryzysów, które ograniczą rozwój kraju, to właśnie wspólnota powiatowa ze swoimi naturalnymi rezerwami okaże się ogniwem państwa koniecznym do uruchomienia prorozwojowego potencjału.
To był dobry rok
W maju minął pierwszy rok tej kadencji samorządowej.
– To był dobry rok pod względem organizacyjnym dla Powiatu Oławskiego – uśmiecha się starosta Marek Szponar. –Ukończyliśmy szereg ważnych inwestycji, które znacząco polepszyły życie mieszkańców. Zostało zmodernizowanych wiele odcinków dróg powiatowych i zrealizowano ważne inwestycje dotyczące bazy oświatowej – w tym modernizację sal gimnastycznych w trzech szkołach, remont dachu Liceum Ogólnokształcącego im. Jana III Sobieskiego w Oławie i remont Domu Pomocy Społecznej w Oławie. Wkrótce zmodernizujemy boisko wielofunkcyjne przy Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Oławie – obiekt zostanie dostosowany do gry w siatkówkę i zyska nowoczesne zaplecze sportowe.
Usprawniając obsługę w starostwie
Szanując potrzeby mieszkańców, w Starostwie Powiatowym w Oławie podwyższany jest standard i komfort obsługi interesantów.
– Poczyniliśmy wiele starań, aby nasz urząd był bardziej dostępny, przyjazny i nowoczesny – zaznacza starosta Marek Szponar. – Inwestujemy w cyfryzację, usprawniamy bezpośrednią obsługę, rozwijając jednocześnie nowe formy kontaktu. Rozszerzyliśmy możliwości dokonywania opłat administracyjnych i skarbowych za pomocą terminali płatniczych, a ponadto otworzyliśmy w starostwie Terenowy Punkt Paszportowy umożliwiający zarówno składanie wniosków o paszport, jak i odbiór gotowych dokumentów. Realizacja tego zadania jest efektem współpracy z administracją rządową i wsparciem finansowym samorządów powiatu oławskiego. Ponadto uruchomiliśmy w starostwie urzędomat – urządzenie do odbioru dokumentów bez konieczności wizyty w godzinach pracy naszego urzędu. Natomiast we wrześniu otworzymy punkt zamiejscowy wydziału komunikacji w Jelczu-Laskowicach, w którym można będzie zarejestrować pojazd, zgłosić jego zbycie, odebrać dowód rejestracyjny lub jego wtórnik, a także uzyskać adnotacje w dowodzie rejestracyjnym (HAK, GAZ – LPG).
Powiat oławski coraz lepszy
18 czerwca radni powiatowi w Oławie zatwierdzili sprawozdanie finansowe wraz ze sprawozdaniem z wykonania budżetu za rok ubiegły – 16 głosów było za, nie było głosów przeciwnych. Rada Powiatu Oławskiego udzieliła absolutorium Zarządowi Powiatu – za udzieleniem absolutorium było 14 radnych, dwóch wstrzymało się od głosu – nie było głosów przeciw, i tak samo rozłożyły się głosy podczas głosowania nad wotum zaufania dla Zarządu Powiatu za rok 2024.
– Dziękuję radnym za udzielenie nam absolutorium i wotum zaufania, a wynik głosowania jest – moim zdaniem – wynikiem dobrej pracy zespołowej na rzecz powiatu oławskiego i jego mieszkańców. Na uznanie zasługują wszyscy radni, pracownicy powiatowych jednostek inspekcji, straży i urzędnicy Starostwa Powiatowego w Oławie. Dzięki ich zaangażowaniu sfinalizowaliśmy cele wyznaczone w ubiegłym roku i powiat oławski zmienia się na lepsze, stając się miejscem przyjaźniejszym, bezpieczniejszym i nowocześniejszym.
Współpracując z samorządami gminnymi
Zarząd Powiatu Oławskiego kładzie duży nacisk na współdziałanie z samorządami gminnym, co jest jednym z jego priorytetów.
– Zrównoważony rozwój naszego powiatu to zarazem lepsze życie jego mieszkańców, dlatego postawiłem na współpracę z samorządami, która układa się dobrze – wyjaśnia starosta Marek Szponar. – Współdziałanie jest konstruktywne i merytoryczne i życzyłbym sobie oraz wszystkim włodarzom gmin z naszego powiatu, abyśmy tak zgodnie współpracowali do końca tej kadencji. To strategia przynosząca sukcesy, a Powiat Oławski – współpracując z samorządami gminnymi, przy udziale własnych funduszy, środków finansowych krajowych i zewnętrznych dotacji – realizuje sporo przedsięwzięć.
S.G.