Krajowy Przegląd Samorządowy

Niedźwiedź z Opolszczyzny

Wodzenie niedźwiedzia ma być słynne na całą Polskę. Etnografowie, mieszkańcy, grupy obrzędowe chcą, aby zwyczaj został wpisany na listę dziedzictwa kulturowego.

Przedstawiciele opolskich rad dzielnic, ochotniczych straży pożarnych i stowarzyszeń wiejskich z całego województwa podpisali się pod wnioskiem o wpisanie zwyczaju „Wodzenia niedźwiedzia” na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

– Goszczenie niedźwiedzia oznacza pomyślność i wszelkie dobro. To również, zgodnie ze zwyczajem, forma oczyszczenia z mniejszych czy większych grzechów, których się dopuszczamy – mówi dyrektor Muzeum Wsi Opolskiej Jarosław Gałęza i podkreśla, że zwyczaj wodzenia niedźwiedzia ma ogromne znaczenie dla mieszkańców. Wpisanie zwyczaju na listę dziedzictwa kulturowego to nie tylko docenienie grup obrzędowych, ale również pokazanie barwności kultury w województwie opolskim.

– Podpisanie przez wszystkich sygnatariuszy wniosku to ważny moment dla naszego regionu. Żaden nasz zwyczaj nie figuruje na tej liście, a na razie jest ich tam 27. Mam nadzieję, że będziemy kolejni. To niezwykłe i barwne wydarzenie trwa przez cały karnawał i kończy się w środę popielcową. Przetrwało czasy pruskie i niemieckie, naliczyliśmy ponad setkę miejscowości, gdzie jest kultywowane – mówi Zbigniew Kubalańca, wicemarszałek Opolszczyzny.

Zwyczaj wodzenia niedźwiedzia, zwany także berami, wodzeniem bera, bakusami, kluczeniem bera i łażeniem z berym przetrwał na terenach, gdzie mimo przynależności do państwa pruskiego, a potem niemieckiego, mieszkała ludność polska. Z wnioskiem o wpis tego zwyczaju wystąpiły początkowo Krzanowice. Po przeprowadzonych 17 grudnia 2018 roku konsultacjach z udziałem przedstawicieli czternastu dzielnic miasta Opola, w których zwyczaj wodzenia niedźwiedzia jest kultywowany, uzgodniono, że trzeba przygotować wspólny wniosek dla całego regionu Śląska Opolskiego.

(umwo)

Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego prowadzona jest przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego. Kiedy taki wpis się otrzyma, można starać się o zgłoszenie do wpisu na listę prowadzoną przez UNESCO.