sobota, 31 lipcaKrajowy Przegląd Samorządowy
Shadow

Mity, fakty, opowiastki październik 2013

Prawie siedem tysięcy mieszkańców podpisało się pod wnioskiem o odwołanie rady powiatu, która uchwaliła wydzierżawienie szpitala w Pszczynie słynącej z drastycznych cięć spółce Centrum Dializa z Sosnowca. Po tym jak przed dwoma laty szpital oddano w dzierżawę spółce, pracę stracił w nim co trzeci lekarz i 40 proc. pielęgniarek, a trzy piętra placówki wyłączono z użytku. Nie lepiej wygląda sytuacja w szpitalu w Łasku dzierżawionym przez Centrum Dializa od zeszłego roku, w którym zwolniono połowę z dwustu pielęgniarek.

• • •

Na Lubelszczyźnie w gminie Hrubieszów (11 tys. mieszkańców) odpady wywożone są cztery razy w roku, bowiem tak postanowili rada gminy i jej wójt. Od mieszkańców domów jednorodzinnych śmieci będą odbierane raz na kwartał – w marcu, czerwcu, sierpniu i listopadzie – a urząd gminy zdecydował się na takie rozwiązanie, aby mieszkańcy nie ponosili wysokich opłat. Rzeczywiście, segregujący odpady płacą miesięcznie 4 zł od osoby (3 zł, jeśli w gospodarstwie domowym mieszka pięć lub więcej osób), a ci, którzy nie segregują śmieci, płacą 10 zł. Ciekawe tylko, czy gminy Hrubieszów nie zasypią zwały śmieci i dzikie wysypiska…

• • •

Skierowano do Sejmu projekt o powiatach metropolitalnych i jest szansa, że powstaną już w przyszłym roku. Już w roku 2008 projekt ustawy w tej sprawie przygotował prof. Michał Kulesza, ale projektem nigdy nie zajęli się posłowie. Metropolii miało być dwanaście – z własnymi budżetami, koncepcjami zagospodarowania przestrzennego, ale zaczęły protestować mniejsze miasta. Jedni głosili, że to wykończy wieś, drudzy straszyli landyzacją kraju.

• • •

Mazowsze – najbogatsze województwo w kraju – bankrutuje przez „janosikowe”, opłatę wnoszoną przez zamożniejsze samorządy na rzecz tych uboższych. Województwo mazowieckie zbuntowało się i przestaje płacić. Przy budżecie 3 mld zł, Mazowsze ma w tym roku zapłacić 661 mln zł. W tym roku „janosikowe” płaci jeszcze tylko woj. dolnośląskie (73,9 mln zł), ale dostaje także „janosikowe”, i to o 4 mln zł więcej niż wpłaca. Przez „janosikowe” Mazowsze biednieje, bowiem co drugą złotówkę z podatków oddaje innym województwom. Nie ma pieniędzy na inwestycje, a w ubiegłym roku wydatki majątkowe – w przeliczeniu na jednego mieszkańca – były najniższe spośród wszystkich województw. Beneficjentami „janosikowego” są: podkarpackie (99,5 mln zł), dolnośląskie (78,1 mln zł), warmińsko-mazurskie (63,8 mln zł), lubelskie (63,6 mln zł), zachodniopomorskie (55,6 mln zł), śląskie (51,8 mln zł), kujawsko-pomorskie (50,6 mln zł), świętokrzyskie (47,3 mln zł), podlaskie (45,9 mln zł), lubuskie (45,2 mln zł), wielkopolskie (30 mln zł), opolskie (29,7 mln zł), pomorskie (28,4 mln zł), małopolskie (7,1 mln zł) i łódzkie (5,5 mln zł).

• • •

Rząd jest zdeterminowany, aby rozpocząć budowę dwóch bloków opalanych węglem – każdy o mocy 900 megawatów – w Elektrowni Opole należącej do Grupy PGE, bojąc się, że brak nowych mocy wytwórczych, przy równoczesnym zamykaniu przestarzałych i nieekologicznych siłowni zakończy się ekologiczną zapaścią i brakiem prądu. Natomiast organizacje ekologiczne skupione w Koalicji Klimatycznej przekonują, że zamiast wydawać około 12 mld zł na budowę bloków, można na dużą skalę rozwinąć przydomowe minielektrownie.

• • •

Coraz bardziej zadłużone polskie samorządy uchwalają mniej planów zagospodarowania przestrzennego. Widać, że gmin nie będzie stać na tworzenie dobrej przestrzeni, ponieważ plany kosztują niemało, a w efekcie grozi nam chaos urbanistyczny i wzrastające problemy komunikacyjne. Odszkodowania za przyjęte plany mogą wynieść nawet 130 mld zł.

• • •

Prawomocnym wyrokiem sądu okręgowego gmina Słupsk musi zapłacić Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad za oświetlenie części obwodnicy Słupska. Gmina musi płacić za oświetlenie, bo choć obwodnica Słupska jest drogą ekspresową, to jest to trasa bezpłatna, a przepisy stanowią, że GDDKiA odpowiada wyłącznie za oświetlenie płatnych odcinków dróg ekspresowych i autostrad. Ten argument był dla sądu najważniejszy.

• • •

W latach 2014-2020 polska otrzyma z Unii Europejskiej ponad 300 mld zł, z czego blisko 110 mld zł mają dostać samorządy. Gminy, aby zagospodarować te zewnętrzne środki finansowe, muszą zgromadzić wkład własny, czyli ponad 60 mld zł. Nie będzie to łatwe, bowiem już w roku 2012 zadłużenie polskich gmin wynosiło 32 proc. ich dochodów, a 89 gmin przekroczyło limit 60 proc. zadłużenia. Wśród najbardziej zadłużonych gmin są m.in. Toruń (84,3 proc.), Poznań (67,3 proc.), Wrocław (63,5 proc.) i Warszawa (47,7 proc.). Raport opublikowany przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego potwierdza, że potencjał miast jest bardzo zróżnicowany. Wynika z niego m.in., że Jelenia Góra, Przemyśl, Siedlce, Mysłowice, Siemianowice Śląskie i Zabrze mogą mieć problemy ze zrównoważeniem bieżących budżetów  atach 2014-2022 nawet przy silnej redukcji inwestycji. Oszczędzać będą musiały m.in. Kraków, Gdańsk, Szczecin i Bydgoszcz. Za to wysoko oceniono możliwości inwestycyjne Katowic, Gliwic, Piotrkowa Trybunalskiego, Ostrołęki, Krosna, Rybnika i Tychów. Z zaciśnięciem pasa muszą liczyć się m.in. Wrocław, Lublin, Gorzów Wielkopolski, Zielona Góra i Łódź, w której w ciągu ostatnich pięciu lat zadłużenie wzrosło z 756 mln zł do 2,2 mld zł.

• • •

Referendum przeprowadzone w Żórawinie nie przyniosło żadnych zmian, ponieważ jest nieważne i wójt Jan Żukowski będzie zarządzał gminą co najmniej do końca tej kadencji. Na 7636 osób uprawnionych do głosowania do urn poszło 1297, a frekwencja wyniosła 16,99 procent. W roku 2010 – gdy wybierano Jana Żukowskiego na wójta – w głosowaniu wzięły udział 3392 osoby, a 3/5 tej liczby to 2036. Do takiego wyniku zwolennikom referendum brakowało niemało.

• • •

Kapitalny ten Capitol – stwierdził minister kultury Bogdan Zdrojewski, podziwiając otwarty w październiku Teatr Muzyczny Capitol we Wrocławiu. Budynek to połączenie dawnego – główna część teatru pochodzi z 1929 r. – z nowym, pięciokondygnacyjnym gmachem, dziełem krakowskiej pracowni KKM Kozień Architekci. Teatr kosztował 143 mln zł, z czego 83 mln zł dało MKiDN (z funduszy unijnych i środków własnych), a resztę dołożyło miasto. Polscy (i nie tylko!) pożeracze kultury zyskali świetny obiekt, a pierwsza premiera – „Mistrz i Małgorzata” pokazuje, że zespół teatru wart jest swej nowej, kapitalnej siedziby.

• • •

Wrocławski port lotniczy w roku 2012 obsłużył dwa miliony pasażerów, a do końca sierpnia tego roku – ponad półtora miliona. Dziś oferuje loty w sześćdziesięciu kierunkach – dla inwestorów i turystów. Nowy terminal lotniska im. Mikołaja Kopernika powstał na EURO 2012, bardzo szybko zdobył zasłużone uznanie i obecnie latają z niego nie tylko mieszkańcy Dolnego Śląska, ale także pasażerowie z Opolszczyzny, Lubuskiego, Wielkopolski i Łódzkiego. W ofercie lotniska osiem połączeń to tzw. loty biznesowe, obsługiwane m.in. przez LOT, Lufthansę i SAS. Port, który jest w stanie obsłużyć 4 mln pasażerów, wciąż uruchamia nowe połączenia czarterowe, a w planach jego rozwoju niezwykle istotny jest kierunek wschodni. W ubiegłym roku w plebiscycie portalu pasazer.com podróżni wskazali wrocławskie lotnisko jako najbardziej przyjazne. Terminal został także wyróżniony tytułem „Budowa Roku 2012”, pokonując sześćdziesięciu konkurentów – inwestycji z całej Polski. Jednym słowem, wrocławskie lotnisko jest dla regionu powodem do dumy. I piękne, i przyjazne i – co oczywiście najważniejsze – stanowi prawdziwą bramę do Dolnego Śląska i z Dolnego Śląska w świat daleki.

Podglądacz samorządowy