Krajowy Przegląd Samorządowy

Mity, fakty, opowiastki grudzień 2017

Projekt nowej ordynacji wyborczej wstępnie zakłada ograniczenie kadencji włodarzy gmin do dwóch, likwidację jednomandatowych okręgów wyborczych oraz zmiany dotyczące Państwowej Komisji Wyborczej. Ponadto zamierza się montować kamery w lokalach wyborczych, zwiększyć prawa mężów zaufania (kontrola na każdym etapie) oraz stworzyć dwie komisje wyborcze – jedna będzie zajmować się samym procesem wyborczym, druga wyłącznie liczeniem głosów. Podczas liczenia głosów obowiązkowo musi być obecnych 2/3 członków komisji. Ograniczenie kadencji wójtów, burmistrzów i prezydentów ma obowiązywać od wyborów samorządowych w roku 2018. Ma zostać wprowadzona ordynacja większościowa w wyborach do gmin niebędących miastami na prawach powiatu. Przedstawiciele większości parlamentarnej argumentują, iż jednomandatowe okręgi wyborcze powodowały, że do tej pory nieznaczna większość, mająca 51 proc. głosów, brała – kolokwialnie mówiąc – w gminie wszystko. Poza tym po wyborach parlamentarnych w roku 2019 ma zostać zreformowana Państwowa Komisja Wyborcza, w której zamierza się wprowadzić zasadę, iż z dziewięciu jej członków po jednym wybiorą Trybunał Konstytucyjny i Naczelny Sąd Administracyjny, a pozostałych siedmiu Sejm. Z tym, że tylko trzech z nich może być wskazanych przez największe ugrupowanie i ma to zapewnić pluralizm nadzoru nad wyborami. Wszyscy kandydaci muszą mieć uprawnienia sędziowskie. Poza tym rządzący krajem zamierzają wprowadzić pakiet ustaw samorządowych – m.in. obowiązek ustawowy budżetu obywatelskiego, debatę o stanie samorządu oraz zasadę, iż przewodniczącym komisji rewizyjnej w sejmiku ma być przedstawiciel opozycji.

• • •

Za dwa lata do Polski przyjadą unijni kontrolerzy i może się okazać, że odpady segregujemy tylko na papierze, co pociągnie za sobą wielomilionowe kary finansowe. Zgodnie z umowami nasz kraj w roku 2020 musi osiągnąć wymagane przez Unię Europejską 50 proc. recyklingu odpadów. Według najnowszych badań Głównego Urzędu Statystycznego, ilość śmieci zebranych selektywnie wzrosła w ogólnej ilości zebranych odpadów komunalnych (łącznie 11,6 mln ton) do 25,2 proc. Daleko nam do Niemców (64 proc.), Austriaków (56 proc.) i Belgów (55 proc.). Gorzej od nas wypadają m.in. Węgrzy, Litwini i Grecy. Niedawno polski rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o odpadach, która ma wprowadzić ścisłą kontrolę nad tym, co dzieje się ze śmieciami po ich wywozie z domów. Odbiera je firma transportująca i odstawia do sortowni. Tam odpady są selekcjonowane – część nienadająca się do recyklingu trafia do spalarni lub na składowisko. Niestety, niektórzy wywozili odpady do lasów, aby zmniejszyć wysokość opłat w sortowni. Transporty mają być lepiej kontrolowane, m.in. dzięki generowanym elektronicznie kartom przekazania, do których wgląd będą mieli m.in. kontrolerzy z Inspekcji Ochrony Środowiska.

• • •

W konkursie Eco-Miasto nagrodzono samorządy najbardziej zaangażowane w ochronę środowiska. W kategorii gospodarka wodna najlepsze były Częstochowa i Leszno ze względu na sukcesy w kanalizowaniu miasta. Wyróżnienia w tej kategorii otrzymały Wrocław i Jastrzębie-Zdrój. Za działania na rzecz efektywności energetycznej budynków nagrodzone zostały Gdynia oraz Karlino, a wyróżnienia dostały: Kraków – za wymianę kopciuchów na piece ekologiczne, Mińsk Mazowiecki – za budowę energooszczędnych przedszkoli i budynków socjalnych oraz punktowanie oszczędności energii w przetargach na inwestycje, Kalety – za podnoszenie efektywności energetycznej budynków. W kategorii wzorowych systemów energetycznych nagrodzono Katowice i Ostrów Wielkopolski, a wyróżniono Lublin i Słupsk. Najlepsze w gospodarowaniu odpadami okazały się Gdynia i Wołomin, a wyróżniono Koszalin, Stalową Wolę i Płońsk. W kategorii mobilność zrównoważona najlepsze okazały się Gdynia i Jaworzno – wyróżniono Poznań oraz Żory. W nowej kategorii zieleń a powietrze wygrał Lublin, wśród miast poniżej 100 tys. mieszkańców najlepsze okazały się Kartuzy. Jury wyróżniło także Wrocław i Warszawę.

• • •

Poprzednia ekipa rządząca budowała boiska „orliki” oraz dofinansowywała budowę dróg lokalnych („schetynówki”). Za to dzisiaj będą budowane strzelnice. Do Sejmu wpłynął już projekt o współfinansowaniu przez Ministerstwo Obrony Narodowej budowy i odbudowy lokalnych strzelnic, z których mają korzystać żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej i entuzjaści strzelania. Obecnie wojsko dysponuje jedynie 52 strzelnicami garnizonowymi i 33 pistoletowymi, a w całym kraju działa jeszcze 170 strzelnic. Zgodnie z projektem minister obrony narodowej będzie mógł udzielać samorządom dotacji na budowę strzelnic z budżetu państwa, a konkretnie z funduszu przebudowy i modernizacji technicznej sił zbrojnych. Ma się to przyczynić „do rozwoju infrastruktury strzeleckiej oraz upowszechnienia strzelectwa w Polsce, co wiąże się ze zwiększeniem sprawności fizycznej społeczeństwa oraz zwiększeniem liczby osób przeszkolonych strzelecko i możliwych do wykorzystania w systemie obronnym państwa”. Równocześnie nowelizacja ustawy o jednostkach samorządu terytorialnego daje MON możliwość udzielenia gminom dotacji na budowę pomników z okazji setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, która przypada w przyszłym roku.

• • •

Były prezydent Tarnowa Ryszard Ścigała został skazany prawomocnie na trzy lata więzienia za korupcję i przyjęcie 70 tys. zł łapówki – orzekł Sąd Okręgowy w Tarnowie, rozpatrując apelację w jego sprawie. W wyniku apelacji obrońców tarnowski sąd zmienił jednak wyrok Sądu Rejonowego w Brzesku, który w pierwszej instancji skazał Ścigałę na pięć lat więzienia. Jednocześnie sąd uniewinnił byłego prezydenta w sprawie niedopełnienia obowiązków przy remoncie tarnowskich ulic.

• • •

Województwo opolskie wyczerpało pieniądze z Unii Europejskiej na dofinansowanie budowy i ulepszenie sieci kanalizacyjnej, jakie miało do dyspozycji w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Na ten cel samorząd wydał 52 mln zł, a w czerwcu tego roku podpisano 27 umów na inwestycje, które wyczerpały posiadane na ten cel środki. Ostatnimi beneficjentami, którzy skorzystają ze środków PROW 2014-2020 są gminy Grodków, Lubsza i Zębowice oraz należąca do samorządu Namysłowa spółka Ekowod.

Podglądacz samorządowy