Rozmowa z prezesem Zarządu ZOO Wrocław sp. z o.o. lekarzem weterynarii TOMASZEM JÓŹWIKIEM
– Proponuję, abyśmy porozmawiali o małpach człekokształtnych…
– …czyli o naczelnych, naszych najbliższych krewniakach, których żyje na Ziemi około 260 gatunków, z których większość zagrożona jest wyginięciem.
– W polskich lasach małp nie ma.
– Ubogo jest z nimi w całej Europie – tylko w Hiszpanii występuje makak berberyjski.
– We wrocławskim ogrodzie zoologicznym można podziwiać sporo gatunków małp.
– W osobnym pawilonie są szympansy, jest także wybieg pawianów i są najwięksi akrobaci – gibony. A kilkanaście innych gatunków znajduje się w małpiarni oraz w tzw. okrąglaku.
– Szympansy to silne i chyba najgroźniejsze dla człowieka małpy.
– Rzeczywiście, właściwe szympansy działają na zasadzie: najpierw zrobię, a dopiero później pomyślę – dlatego też są nieprzewidywalne. Natomiast karłowatych szympansów bonobo nie trzeba się obawiać – są łagodne i wszelkie nieporozumienia załatwiają romansując.
– Zachowania szympansów właściwych podobne są w jakiejś części do zachowań ludzkich.
– Mają wysoki poziom agresji…
– …i są to małpy żywiące się również mięsem. Polują m.in. na inne małpy – najczęściej gerezy…
– …ale także na swój gatunek – zatem są kanibalami. Trzeba także zaznaczyć, że prezentują ciekawe zachowania i publikowano nawet ich wręcz duchowe przeżycia – w formie rytualnych zachowań.
– A ich bliski kuzyn bonobo…
– …przez seks znalazł sobie sposób rozładowywania konfliktów i frustracji. Natomiast orangutany są bardziej skryte. To wybitni myśliciele, a ich zaplanowana reakcja pojawia się niekiedy na przestrzeni kilku tygodni lub miesięcy. Potrafią zabrać jakiś przedmiot – opiekunowie go szukają lecz nie znajdują – później wszyscy o tym zapominają, a orangutan znienacka go sobie używa do jakiegoś demontażu.
– We wrocławskim ogrodzie nie ma goryli…
– …i na razie ich nie będzie, także dlatego, że taka inwestycja pochłonęłaby wiele milionów, a ekspozycja musiałaby być zlokalizowana na dużej powierzchni.
– Goryle zarówno nizinne, jak i górskie, to największe i najsilniejsze małpy – ale raczej łagodne. W zoo w San Diego obliczyli, że goryl mógłby podnieść przedmiot o wadze 920 kg.
– Wszystkie małpy człowiekowate są znacznie silniejsze od nas – a goryl ma krzepę kilku dorosłych mężczyzn.
– Od wielu lat w waszym zoo żyje stado pawianów…
– …a na takie stada niekiedy składa się nawet kilka haremów – i są to grupy nawet po kilkaset osobników…
– …i potrafią przepłoszyć lamparta, a nawet lwa…
– …ponieważ działają grupowo, zagrożone są zdeterminowane. Ale hodowla pawianów w ogrodach zoologicznych się zmniejsza, bowiem nie są zwierzętami zagrożonymi wyginięciem.
– W ogrodach chyba najczęściej hodowane są mniejsze małpy…
– …także dlatego, że łatwiej jest im zapewnić odpowiednie warunki przestrzenne. Poza tym duże małpy są jednak niebezpieczne.
– A małpiatki?
– Mamy u nas m.in. lemury katta i wari, a także inne gatunki endemiczne z Madagaskaru. Lemury katta i koroniaste – poza pawilonem Madagaskaru – można oglądać na wybiegu przed terrarium. Zatem zapraszam do wrocławskiego ogrodu zoologicznego – a małpy i małpiatki są pewnie na priorytetowej liście każdego zwiedzającego.
Rozmawiał Sławomir Grymin