W sercu Opolszczyzny, w miejscowości Ścinawa Mała, historia wciąż żyje – zapisana w układzie ulic, murach świątyni i pamięci mieszkańców. W 2026 roku społeczność ta świętuje wyjątkowy jubileusz 800-lecia istnienia. To wydarzenie o randze nie tylko lokalnej, ale i regionalnej, które przywołuje bogate dzieje sięgające początków XIII wieku.
Za symboliczny początek Ścinawy Małej uznaje się rok 1226, kiedy w dokumencie biskupim pojawiła się wzmianka o proboszczu Gerardzie. Osada, znana w źródłach jako Stynaw, Stinavia czy Stinava, szybko rozwinęła się jako ośrodek targowy, uzyskując prawa miejskie i znaczenie w regionie.
Pierwszym znanym właścicielem był kasztelan opolski Zbrosław, a przez kolejne stulecia miejscowość pozostawała pod panowaniem Piastów opolskich. Później przechodziła w ręce rodów szlacheckich, takich jak Mettich-Schweinsdorff, Strzela czy Haugwitz. Ścinawa Mała rozwijała się jako miasteczko rolnicze, by z czasem stać się ważnym punktem handlowym i rzemieślniczym.
Dowodem jej znaczenia był udział w związku miast księstwa opolskiego i wieluńskiego z 1384 roku – porozumieniu mającym chronić handel i bezpieczeństwo na szlakach regionu.
W średniowieczu miejscowość stała się centrum kultu Matki Boskiej Ścinawskiej. Do dziś w kościele parafialnym pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny znajduje się czczona figura, będąca świadectwem wielowiekowej tradycji religijnej i duchowej ciągłości mieszkańców.
Na przestrzeni wieków Ścinawa Mała doświadczała licznych dramatów – od wojen husyckich, przez wojnę trzydziestoletnią, aż po wojny śląskie. Po jednym z katastrofalnych pożarów utracono dokumenty lokacyjne, które odnowiono decyzją cesarską w 1590 roku.
Przełomowym momentem był rok 1742, kiedy po wojnach śląskich miejscowość utraciła prawa miejskie. Mimo to zachował się charakterystyczny układ urbanistyczny z wydłużonym rynkiem oraz – istniejącym do XX wieku – ratuszem.
Nowy impuls rozwojowy przyniosło otwarcie w 1911 roku linii kolejowej łączącej Ścinawę Małą z Nysą. Linia funkcjonowała do 1971 roku, pozostawiając trwały ślad w lokalnej pamięci.
Tragiczne wydarzenia II wojny światowej odcisnęły piętno także tutaj. W pobliskiej wsi Ścinawa Nyska (miejscowości Ścinawa Mała i Ścinawa Nyska dzieli rzeka) miał miejsce tzw. marsz hańby, dramatyczna historia Gerharda Kreschoka i polskiej robotnicy przymusowej Bronki – dziś upamiętniona na miejscowym cmentarzu.
Po 1945 roku Ścinawa Mała znalazła się w granicach Polski, a jej nowymi mieszkańcami stali się m.in. przesiedleńcy z Kresów Wschodnich. Administracyjnie związana była z regionem Korfantów, z którym pozostaje związana do dziś.
Dziś Ścinawa Mała wraz ze Ścinawą Nyską tworzy dynamiczny ośrodek życia gospodarczego i kulturalnego południowej części gminy. Wśród zasłużonych mieszkańców wymienia się m.in. ks. Wilhelma Kudelkę oraz Tadeusza Nowackiego – osoby szczególnie oddane sprawom lokalnym i narodowym.
WIELKI JUBILEUSZ – PROGRAM OBCHODÓW
Obchody 800-lecia odbędą się w dniach 27-28 czerwca 2026 roku i zapowiadają się jako wydarzenie pełne emocji, historii i dobrej zabawy.
PROGRAM WYDARZENIA
Sobota 27.06.2026 r.
• 15.00 – Msza Święta w intencji mieszkańców (kościół Nawiedzenia NMP w Ścinawie Małej)
• 16.15 – odsłonięcie pamiątkowej tablicy (Rynek)
• 16.30 – przejście z orkiestrą na boisko sportowe
• 17.00 – symboliczne odpalenie armaty przez gospodarzy wydarzenia
• 17.15 – oficjalne otwarcie obchodów 800 lat Ścinawy Małej
• 17.30-19.00 – występy artystyczne: Zespół Szkolno-Przedszkolny w Ścinawie Małej, Ścinawskie Koniczynki, Klaudia Król, Pola Pater, Amelia Krzemieniowska
• 19.00 – hity słonecznej Italii: Justyna & Dario
• 20.30-3.00 – zabawa taneczna
• ok. godz. 22.00 – pokaz tancerzy ognia
Niedziela 28.06.2026 r. – boisko sportowe
• 16.00 – występ dzieci ze Studia Piosenki w Korfantowie
• 17.00 – występ Zespołu Pieśni i Tańca „Nysa” im. Czesława Orlopa (grupa 50 osób na scenie)
• 18.00 – pokaz strażacki OSP KRSG Ścinawa Mała
• 18.30 – Wiktoria i Tomasz Wojdyło z Głuchołaz
• 20.00-3.00 – zabawa taneczna
Na uczestników czekać będą także rekonstrukcje historyczne, warsztaty rzemiosła, strefa dla dzieci, pokazy wojskowe oraz bogata oferta gastronomiczna przygotowana przez lokalne Koła Gospodyń Wiejskich.
Organizatorzy – na czele z sołtysami Jerzym Gęsiewiczem i Justyną Urbańską oraz burmistrzem gminy Korfantów Januszem Wójcikiem – zapraszają wszystkich do wspólnego świętowania.
Warto podkreślić, że wydarzenie otrzymało wsparcie finansowe z Marszałkowskiego Budżetu Obywatelskiego Województwa Opolskiego, choć finansowo i organizacyjnie wsparła je także Gmina Korfantów.
Ścinawa Mała to miejsce, gdzie historia spotyka się z teraźniejszością, a tradycja buduje przyszłość. 800 lat to nie tylko liczba – to opowieść, której warto stać się częścią.