Rozmowa z wojewodą dolnośląskim ANNĄ ŻABSKĄ
– W jakim celu spotkała się pani dzisiaj z przedstawicielami dolnośląskich gmin?
– To już druga seria takich spotkań, na które zaprosiliśmy wszystkich pracowników biur zarządzania kryzysowego z jednostek samorządu terytorialnego – byli także dolnośląscy wójtowie i burmistrzowie. Spotkanie służyło przede wszystkim podsumowaniu programu związanego z ochroną ludności i obroną cywilną, realizowanego w roku 2025 – wyciągnięciu wniosków i przedstawieniu planów na rok 2026. Warto podkreślić, że w tym roku mamy do wykorzystania na te zadania jeszcze większą pulę środków finansowych, a co za tym idzie – przed nami jeszcze więcej pracy. A ważne jest, aby procesy testowane przez nas w roku ubiegłym usprawnić na tyle, by każda złotówka dedykowana Dolnemu Śląskowi została mądrze spożytkowana.
– Proszę wskazać najbliższe plany. Co będzie najważniejsze dla was w tym roku?
– Zgodnie z zapowiedzią polskiego rządu – w tym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji – głównym celem będzie budowa, modernizacja i przygotowanie obiektów ochrony zbiorowej. Wprowadzone są nowe kategorie takich obiektów i kładziony nacisk na obiekty dual-use, czyli podwójnego zastosowania. Nie będą to jedynie schrony i jakieś miejsca ukrycia, ale np. parkingi podziemne lub sale sportowe i o przeznaczeniu na imprezy kulturalne. Dużo zależy od kreatywności samorządowców, w tym budowania montaży finansowych, bowiem zwłaszcza nowe obiekty wymagają sporych nakładów. Chcę też zaznaczyć, że jesteśmy po rozmowach i ustaleniach z Ministerstwem Sportu, które – przeznaczając fundusze na rozwój infrastruktury sportowej – będzie brało pod uwagę, że obiekty podziemne (tzw. minus jeden – przyp. autora) mają spełniać również funkcje ochronne.
– Wygląda, że będą na to pieniądze…
– Środki finansowe są – istotne jest to, co dzieje się równolegle do tych działań, bowiem toczą się także prace parlamentarne i rządowe, zmierzające do zmian w programie ochrony ludności i obrony cywilnej w perspektywie pięciu lat, co pozwoli na realizację dużych inwestycyjnych projektów. Nie możemy sobie pozwolić na marnotrawstwo nawet jednego dnia – dlatego też planujemy, przygotowujemy koncepcję, dokumentacje i ekspertyzy, tworząc projekty możliwe do realizacji w niedalekiej przyszłości.
– Podobno otrzymaliście 20 mln zł dla powiatów.
– W budżecie państwa zabezpieczono dodatkowe 20 mln zł dla dolnośląskich powiatów – a w sumie w całym kraju dla powiatów 200 mln zł. Środki te przeznaczone są na fundusz autobusowy – na przewozy w tych gminach i powiatach, w których nie ma komunikacji publicznej, a są organizowane połączenia autobusowe. Na początku Dolny Śląsk otrzymał 45 mln zł – w pierwszym naborze gminy traktowane priorytetowo otrzymały dofinansowania, lecz poza pulą znalazły się w zasadzie wszystkie powiaty, i dlatego został wysłany wniosek do Ministerstwa Infrastruktury o zwiększenie tej puli. Wszystko po to, aby nie wykluczyć komunikacyjnie powiatów. Dziękuję za to ministerstwu i warto też podkreślić, że sporą pomoc dostaliśmy również od parlamentarzystów. Najważniejsze, że te 20 mln zł zabezpieczono dla Dolnego Śląska – na zadania komunikacyjne dla jedenastu powiatów.
– Mroźna zima jest dotkliwa nie tylko dla ludzi, lecz również dla zwierząt, które mamy obowiązek chronić.
– Kontrole schronisk dla zwierząt są systemowe i lekarze powiatowi dwa razy w roku je przeprowadzają – w imieniu wojewódzkiego lekarza weterynarii. Takich schronisk na Dolnym Śląsku jest 12, ich styczniowe kontrole już się zakończyły, zapoznaliśmy się z wszystkimi raportami pokontrolnymi, z których wynika, że w dolnośląskich schroniskach jest nieźle, aczkolwiek zawsze mogłoby być lepiej. Chciałabym zaapelować do samorządów, które finansują schroniska dla zwierząt – lub zlecają ich prowadzenie stowarzyszeniom i fundacjom – aby gminy, realizując te zadania własne, kontrolowały i sprawdzały wydatkowanie środków finansowych przeznaczonych na prowadzenie schronisk. Lekarze weterynarii szczegółowo kontrolują przede wszystkim stan zdrowia zwierząt oraz np. stan bud i kojców, natomiast sprawy finansowe należą do gmin. Rozmawiałam już z samorządowcami, którzy zapowiedzieli, że będą organizować takowe kontrole. Chciałabym też zaznaczyć, że jeśli będą do nas dochodziły wieści o jakichś uchybieniach i niedobrych sprawach dziejących się w naszych schroniskach dla zwierząt – będziemy organizowali dodatkowe kontrole.
– Od powodzi we wrześniu 2024 minęło już trochę czasu – czy rząd dalej zaangażowany jest w działania popowodziowe?
– Rząd – także Dolnośląski Urząd Wojewódzki we Wrocławiu – dalej wspierają dotknięte powodzią samorządy w popowodziowej odbudowie i, jak podkreślaliśmy na początku, jest to proces trwający przez miesiące, a nawet lata. W pierwszym roku intensywnej odbudowy, czyli w roku 2025, zrealizowaliśmy wiele inwestycji i remontów, trwają też inne, bowiem tak chciały samorządy, planując zadania naprawcze na poszczególne lata. Były też przypadki, gdy organizacja i rozstrzygnięcia przetargów uniemożliwiły realizację zadań w roku 2025 – takie przedsięwzięcia będą kontynuowane w roku 2026. Ale rozpoczynamy również nowe zadania – bowiem przygotowywane dla samorządów przez rząd są kolejne instrumenty, które mają wesprzeć je w odbudowie. Warto zaznaczyć, że już na ten rok – w ramach odbudowy po powodzi – mamy zakontraktowanych do realizacji blisko 200 zadań. Jest też nowy fundusz zakładający ponad 150 zadań – czekamy jedynie na podpisy ze strony rządowej, lecz już jesteśmy przygotowani do jego realizacji.
– Co to za zadania?
– Są wytypowane przez samorządy, które wskazywały je jako priorytetowe. Są im najbardziej potrzebne, mają na nie dokumentacje i są w stanie je zrealizować do połowy przyszłego roku. Zadania te będą wykonywane przy wsparciu finansowych środków unijnych, a cała ich lista będzie już niedługo opublikowana – czekamy tylko na ostateczne zatwierdzenia przez MSWiA.
– Jaki jest tegoroczny budżet Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego?
– Jest budżetem ambitnym i bardzo wymagającym – zdeterminowanym realizacją wielu zadań, także tych, które zapewne pojawią się w ciągu roku. Najważniejsza jest dla nas nieustająca współpraca z samorządami, także z partnerami społecznymi. Wyzwań – w obecnej sytuacji politycznej – jest bardzo wiele i tylko ścisła współpraca, dialog, wzajemne zrozumienie i szacunek pozwolą nam dużo osiągnąć.
– Jakim rokiem będzie 2026 dla DUW?
– Na pewno pracowitym, a podchodzę do niego optymistycznie i pełna nadziei – taką mam naturę i na każdy rok patrzę jak na czas szansy i rok rozwoju. A każdą sytuację musimy wykorzystać dla dobra Dolnego Śląska i dla jego mieszkańców – dla rozwoju województwa dolnośląskiego, będącego jednym z najlepiej rozwijających się województw w kraju.
Rozmawiał Sławomir Grymin